Daniel 4

Jèm ɨ fi chɨ fòyn Nèbùkànezà

¹Fòyn Nèbùkànezà nɨn læ meyn tum ntum sɨ̂ ghelɨ tɨlaʼ tɨ mbzɨ nô ghɨ̀ jɨ̀m, kèsa ghɨ lù abàs ilaʼ àkà, taŋî nô mɨ ì taŋi ilaʼ ìkà, ɨ bè na “Mɨ n-jêm na yì na lèm àwu nô mɨ a gha yi nà ndû kɨ nɨ̀ àsɨ a.”

²Mɨ n-saŋlɨ̂ nô sɨ ŋaŋ sɨ fèʼtɨ awo a kaynɨ-a nɨ̀ àwo ɨchfɨ yumnɨ-a kì a Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò nì sɨ̂ mà.

³Nchwæsɨ awo nɨ̀ ŋweynsɨ nɨn ngaŋtɨ-à. Wu nî àwo a kaynɨ-a nɨ̀ àdyaʼ kì a wù n-kelɨ, ɨfôyn ŋweyn faŋ meyn kɨ̀ samoʼ. Wù na lum saʼ kɨ saʼ nô ta ka ghɨ̀ læ̂ ghɨ̀.

⁴Mà ti nà chî a ma ntoʼ wutɨ̂ wì afo, lêm àwu nô mɨ a gha yi ndû kɨ nɨ̀ àsɨ-a. ⁵Jèm ɨ kfa chɨ ma achi ali-a ma n-nyɨŋ ɨkuyn, ifayni ku ma, ma yeyn ɨlɨŋsɨ awo ta mà yèyn a jem, ikfâʼɨ̀ ì yemi ɨ nà fu ngeʼ sɨ̂ mà. ⁶Ma kæ bè na ghelɨ ghɨ tofɨnɨ nô ghɨ̀ jɨ̀m a Babilòn gvi ɨ̀ fèʼtɨ̀ ìwo zɨ̀ sɨ̂ mà a jèm àteyn nɨn bê. ⁷A nà ghɨ ta ghelɨ mɨnyaʼ nɨ ɨghî a ghɨ n-fêʼtɨ̀ jemsɨ, nɨ̀ ghelɨ ghɨ fɨyntɨnɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨghɨ̂ a ghɨ yeʼi awo kûm mɨ̀njêyn gvì, ma fèʼtɨ̀ jem àteyn sɨ̂ àŋena mɨtì àŋena nà ghɨ ma ghɨ kàʼ ghɨ bû fèʼtɨ iwo zɨ̀ sɨ̂ mà a jem àteyn nɨ̀n n-bê. ⁸A nà ghɨ a ngòʼsɨ Danìyèl ɨ gvì, ma fèʼtɨ̀ jem àteyn sɨ̂ ŋweyn. (Ghɨ nà ntoŋtɨ̂ kɨmɨ Danìyèl nâ wèyn na Bèlteshazà ma ghɨ chfɨ̀ nɨ̀ ìzɨyn i fɨyini fìfɨ̀ a mɨ n-koʼsɨ, wu kelɨ àyvɨs a mɨyini ɨnlaynɨ̂.)

⁹Ma bè sɨ̂ ŋweyn na, “Bèlteshazà, wà ghɨ àtu a ghelɨ ghɨ tofɨnɨ nɨ̀ mà, mɨ n-kya na wà n-kelɨ àyvɨs a laynɨ-a, iwo i leytɨnɨ-i ili ghɨ wi a yi kàʼ a yi to ghàʼ vâ. À ti jem zɨ̀ a yì tî chɨ̀ ma, fèʼtɨ̀ ìwo zɨ̀ sɨ̂ mà a yì n-bê. ¹⁰Mà tî nà nyɨŋ ɨkuyn buni-à jem chɨ mà ma yeyn fɨkâʼ fɨ lemâ itòŋ i mbzɨ, dyefɨ̀ kɨ tèyn. ¹¹Fɨkâʼ fɨ ateynfɨ lema koʼ nà to fî dyefɨ̀ koʼ kùm ìyvɨ̀ ghɨ yeyn kɨ̀ tɨ ghaŋ tɨ mbzɨ tɨ̀ jɨ̀m, ¹²tɨfvɨ tɨ ateyn tɨ ɨ jôblɨ̀ kɨ tèyn ma fɨkâʼ fɨ ateynfɨ kola meyn mɨ̀tam kɨ̀ sɨ idvɨ̀. Mɨ̀tam mɨ̀ ateyn ɨ dvɨ̂ kfeynɨ̂ sɨ yɨsɨ ghelɨ a mbzɨ kɨ ghɨ̀ jɨ̀m. Nyamsɨ ɨtwaʼsɨ ɨ chî isas ateyn, mɨ̀nyûyn ɨ bâʼlɨ̀ ndosɨ àŋena a tɨfyas tɨ ateyn. Nô mɨ ghà a mbzɨ ta kɨ n-zuêsɨ̀ ɨ yɨ kɨ a fɨ̂kàʼ nâ ghàyn.

¹³À tî nà ghɨ kɨmɨ a jem nâ ghè ma yeyn nchì Fɨyini yi suʼî gvî iyvɨ. ¹⁴Nchì Fɨyini nâ zɨ̀ byal ɨ bè na, “Yì gvel fɨkâʼ fɨ ateyn ɨ̀ kœ̀tɨ tɨ̀fyas tɨ ateyn, ɨ̀ kœtɨ tɨfvɨ tɨ ateyn ɨ̀ yàysɨ̀ mɨ̀tam mɨ̀ àteyn, nyamsɨ leʼ sɨ isas ateyn mɨ̀nyûyn bôŋ leʼ sɨ a tɨfyàs tɨ ateyn. ¹⁵Mɨtì yì visi akfɨ̂m a fɨ̂kàʼ nâ kì nɨ̀ àghaŋ ateyn a kɨ na ti kɨ afu. Ghɨ kul nɨ̀ nchaʼ ma ghɨ fàytɨ nɨ̀ àkasa nɨ̀ ìdyayn i, ɨ̀ vìsi kɨ na ti kɨ a gvêyn antêynɨ̀ ɨ̀twaʼ.”

“Yì visi wù na ti kɨ afu tì a amyaʼà na suʼi a ŋweyn atu wu yvɨ̂lɨ̀-à. Yì visi wù na chî ŋêyn nyamsɨ ɨtwaʼ. ¹⁶Wù na bu kfâʼtɨ̀ wì ta wul, wu na sɨ kfâʼtɨ̀ kɨ ta nyam sɨ a bèŋsɨ̀ nsòmbo.”

¹⁷“Ntum nâ yèyn nɨn laʼì nchìsɨ Fɨyini, yì ni ghelɨ ghɨ̀ jɨ̀m a mbzɨ na kya na Fɨyini fîfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò nɨn kelɨ àdyaʼ atu nɨ̀ tɨ̀fôyntɨ jɨ̀m tɨ̀ a mbzɨ, fu àdyaʼ nô mɨ sɨ̂ ndà vzɨ̂ a wù n-kôŋ, lêm ghelɨ ghɨ bolɨ na ghɨ na saʼ ghelɨ.’

¹⁸“À ti jem zɨ̀ a yì tî chɨ̀ ma a Bèlteshazà. Fèʼtɨ læ̂ sɨ̂ mà lvɨ̂yn na jèm ateyn nɨn bê na gha a. Wùl nɨn ghɨ wi antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ ghɨ tofɨnɨ a wù kàʼ a wù feʼtɨ sɨ̂ mà. Mɨtì wà kàʼ a wà feʼtɨ iwo zɨ̀ a jèm àteyn nɨn bê bòm ta wà n-kelɨ àyvɨs a mɨyini ɨ̀nlaynɨ.”

Danìyèl ɨ fèʼtɨ̀ ìwo zɨ̀ a jêm fòyn nɨ̀n dyêyn.

¹⁹À nà ghɨ ta Danìyèl vzɨ̀ a ghɨ nà toŋtɨ̂ kɨmɨ na Bèlteshazà yvɨ jem àteyn ifayni ku ŋweyn, wu chimi kɨ têyn moŋ sɨ aleŋ ɨlvɨ. Fòyn ɨ kæ be sɨ̂ ŋweyn na, “Bèlteshazà ka wa vìsi jèm àteyn nɨ̀ ìwo zɨ̀ a yi n-bê fu ngeʼ sɨ̂ và.”

Bèlteshazà ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Bô, ndà kya ma iwo zɨ̀ a yi n-ghɨ a jêm nâ ghàyn nɨn ghɨ sɨ̂ ghelɨ ghì a ghɨ n-choʼ avɨ a fòyn, iwo zɨ̀ a jem àteyn nɨn ndyêyn ɨ ghɨ sɨ̂ mbaynɨ̀sɨ shaysɨ a ghɨ wi sɨ̂ và. ²⁰Fɨkâʼ fìfɨ̀ a fòyn tî yeyn fɨ lema ɨ̀ ghaʼ fì to, ɨtu ateyn koʼ kùm ìyvɨ tî, ghɨ na yeyn kɨ tɨ̀ghaŋ tɨ mbzɨ tɨ̀ jɨ̀m, ²¹tɨfvɨ tɨ ateyn tɨ ɨ jôblɨ̀ kɨ tèyn ma fɨkâʼ fɨ ateynfɨ kola meyn mɨ̀tam kɨ̀ sɨ idvɨ̀, mɨ̀tam mɨ̀ ateyn ɨ dvɨ̂ kfeynɨ̂ sɨ yɨsɨ ghelɨ a mbzɨ kɨ ghɨ̀ jɨ̀m, nyamsɨ ɨtwaʼsɨ ɨ chî isas ateyn, mɨ̀nyûyn ɨ bâʼlɨ̀ ndosɨ àŋena a tɨfyas tɨ ateyn, ²²fɨkaʼ nâ fìfɨ̀ nɨn ghɨ và a Mbæ̀. Ighaʼ ìzæ ni meyn wà nà kelɨ àdyaʼ. Ighaʼ ìzæ lema meyn koʼ chem iyvɨ, isaʼ ì zæ ndû chem kɨ tɨghaŋ tɨ mbzɨ kɨ tɨ̀ jɨ̀m.”

²³“Wà tî yeyn nchì Fɨyini a Mbæ̀ ta yì n-suʼi gvî iyvɨ bê na, “Yì gvel fɨkâʼ fɨ ateyn ɨ̀ bèbsɨ mɨtì ɨ̀ vìsi àkfɨ̂m a fɨ̂kàʼ nâ kì kɨ na ti kɨ afu nɨ̀ àghaŋ ateyn a nse, ɨ̀ kul nɨ̀ nchaʼ ma ghɨ fàytɨ nɨ̀ àkasa nɨ̀ ìdyayn i, ɨ̀ vìsi kɨ na ti kɨ a antêynɨ̀ ɨ̀twaʼ. Yì visi wù na ti kɨ afu amyaʼà suʼî a ŋweyn atu wu yvɨ̂lɨ̀-à. Yì visi wù na chî kɨ ta nyamsɨ ɨtwa sɨ a bèŋsɨ̀ nsòmbo”

²⁴À ti iwo zɨ̀ a jèm àteyn nɨn bê a Mbæ̀, a ghɨ ìsaʼ zɨ̀ a Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò, chwòsɨ̀ kûm và a bô ɨ fòyn wom. ²⁵Ghɨ n-nì sâŋ fvɨsɨ̀ và sɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ a wà ndu nà chî zɨ̂ nyamsɨ ɨtwaʼ sɨ, kfɨl kɨ ɨ̀yol ta nyamsɨ mbòloʼ, a yvɨ̂sɨ̀ kɨ àmyâʼ yvɨ̂sɨ ɨ̀wuyn vâ. Wà na chî kɨ tì sɨ a bèŋsɨ̀ nsòmbo sɨ chem ta ka wà læ̂ kèli na Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò nɨn kelɨ àdyaʼ saʼ tɨ̀fôyn tɨ mbzɨ, fu àdyaʼ nô mɨ sɨ̂ ndà vzɨ̂ a wù kòŋ. ²⁶Akfɨ̂m a fɨkàʼ kì a nchì Fɨyini tî bè na ghɨ visɨ kɨ nɨ̀ àghaŋ ateyna a nse, nɨn ndyêyn na Fɨyini fɨ læ̀ kasî fu ɨ̀fôyn vâ ɨlvɨ ta wà yeyn kèli na à n-saʼ Fɨyini saʼ mbzɨ. ²⁷Ma kæ sɨ nà chwotɨ̂ và lvɨ̂yn a Mbæ̀ na wà yvɨtɨ iwo zɨ̀ a mɨ n-bê. Ka wa n-fì nì àwo abɨ-a, wa nî kɨ àwo kì a kɨ n-ghɨ àtì-ati, koynsɨ̂ ìsuyn sɨ̂ ghelɨ ànfɨf. Wà kæ nà nî têyn a wà na lèm àwu nô mɨ a gha yi nà ndû kɨ nɨ̀ àsɨ-a.

Jêm fòyn Nèbùkànezà ɨ kfeyn

²⁸Awo kì a Danìyèl nɨn læ bè nô à jɨ̀m nɨn læ meyn gàyn sɨ̂ fòyn Nèbùkànezà. ²⁹A nà ghɨ ibàm i njoŋsɨ njvàsɨ̀ bò, fòyn Nèbùkànezà ɨ koʼ ɨ nà ghaynɨ̂ atû ndo ìghaʼnɨ nɨ̀ ŋweyn a ntoʼ, ³⁰ɨ bè na “Ntèʼ Babilòn ì ghaʼnɨ yèyn nɨ̀n ghɨ ma à bàʼlɨ̀ kɨ̀ nô mà nɨ̀ àdyaʼ à kema sɨ nà saʼa. Ntèʼ nâ yèyn nɨn dyêyn àdyaʼ à kema nɨ̀ ìkoʼnɨ zɨ̀ a mɨ n-kelɨ ta fòyn.”

³¹Fòyn nà bu taŋî kɨ taŋi, gya ɨ gvì iyvɨ ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Fòyn Nèbùkànezà, yvɨtɨ iwo zɨ̀ a mɨ n-bè sɨ̂ và. Ma fsɨ̂ meyn ɨ̀fôyn vâ. ³²Ghɨ n-nì sâŋ fvɨsɨ̀ và sɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ a wà ndu nà chî zɨ̂ nyamsɨ ɨtwaʼ sɨ, kfɨl kɨ ɨ̀yol ta nyamsɨ mbòloʼ. Wà na chî kɨ tì sɨ a bèŋsɨ̀ nsòmbo sɨ chem ta ka wà læ̂ kèli na Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò nɨn kelɨ àdyaʼ saʼ tɨ̀fôyn tɨ mbzɨ, fu àdyaʼ nô mɨ sɨ̂ ndà vzɨ̂ a wù kòŋ.”

³³Awo nâ kèynà nɨn gayn meyn kɨ ighel ta Fɨyini fɨ bè sɨ̂ Nèbùkànezà kɨ̀ ɨlvɨ nâ ghè ghɨ sàŋ ŋweyn sɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ, wu nà sɨ kfɨl kɨ ɨ̀yol ta nyâm mbòloʼ, a yvɨ̂sɨ̀ kɨ amyaʼ yvɨ̂sɨ̀ ɨ̀wuyn ŋweyn. Nyuŋsɨ nɨn koʼ meyn a ŋweyn ɨwùyn ɨ nà ghɨ ta tɨvɨ̂l tɨ mbuʼ àwùmawum, ngèsɨ ɨvɨ̀ nɨ̀ Nèbùkànezàsɨ̀ nɨ̀ ɨsɨ ɨwu sɨ ɨ dyeblɨ̀ ɨ nà ghɨ kɨ ta ngèsɨ fɨnyùyn.

³⁴A nà ghɨ ta bèŋ sìsɨ̀ nsòmbo chwò, ma ki koʼsɨ nɨ̀ ìyvɨ-i itof ìyemi kasi gvì, ma koʼsɨ Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ ngàŋtɨ chwò, ɨ gvɨmlɨ ŋweyn vzɨ̀ a wù n-ghɨ kɨ̀ sa mɨlvɨ ɨ̀jɨ̀mʼ.

Isaʼ i ŋweyn i faŋ meyn kɨ̀ samoʼ;

ɨfôyn ŋweyn læ̀ nà ghɨ kɨ ghɨ nô ta ka ghɨ̀ læ̂ ghɨ̀.

³⁵Ghelɨ ghɨ̀ jɨ̀m a mbzɨ nɨn ghɨ wi nô àfo sɨ̂ Fɨyini fɨ.

Wù nî nô mɨ ghà ta wù n-kôŋ sɨ̂ nchìsɨ ŋweynsɨ iyvɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ ghɨ̀ jɨ̀m a mbzɨ.

Wù nî nô mɨ ghà ta wù n-kòŋ ma wùl kàʼ wu bû tùynsɨ,

ma wùl kàʼ wu bû bɨf iwo sɨ̂ ŋweyn.

³⁶À nà ghɨ ta itof ìyemi kàsi gvì, Fɨyini ɨ kasi fu ɨfôyn wom nɨ̀ ìghaʼ ìyemi, ghelɨ ɨ nà ngvɨmlɨ̂ mà. Ghelɨ ghì a ghɨ nà n-tebtɨ ma nɨ̀ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ a Babilòn ɨ kɨŋ gvì nɨ̀ ma, ma kasi nà saʼ ɨ̀foyn wom. Mɨ n-læ meyn kasi nà kelɨ àdyaʼ chwô ta mɨ nà n-kelɨ sɨ asɨ. ³⁷À ti iwo zɨ̀ a mɨ n-tɨm tɨkfɨm, koʼsɨ̂ Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ n-ghɨ iyvɨ fî ngvɨmlɨ̂ ŋweyn. Wù n-nî nô mɨ ghà kɨ àtì-ati, fyeʼtɨ̂ wì iwo, wù n-suʼsɨ̂ nô mɨ ndà vzɨ̂ a wù n-ghaŋsɨ ɨwuyn.