1 Samuel 14

¹À n-læ meyn nà ghɨ achi a li-a Jònatàn ɨ wâyn Sôl ɨ bè sɨ̂ waynda ɨ̀kùŋ vzɨ̂ a wu nà n-beʼì ɨfwo iwoŋ nɨ̀ ŋweyn na ŋêyn ŋweyn dyaŋ ndù injɨyn nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà. Wu bè tì ɨ faŋ tɨ̀ fèʼtɨ sɨ̂ bò ŋweyn Sôl na à ti iwo zɨ̀-ì a yi n-kɨŋ sɨ nì.

²À nà n-ghɨ tì Sôl ɨ chî a isas i fɨ̂kàʼ fɨ bòmeglanèt a ntèʼ Miglòn kɨ̀ têyn ta ghɨ fvɨ̀ mèsi ntèʼ Gibìyà. Wu nà n-chi afu ŋêyn ghelɨ iwoŋ ghɨ chem ndû ighɨ ntufa. ³Nfèʼtɨ̀ Àhijà nà n-ghɨ kɨmɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ nâ ghì kelɨ àfo (àghaŋsɨ) a ŋweyn ɨwùyn nɨ̀ ìwo i Fɨyini ateyn. Ahijà nà n-ghɨ wâyn waynà Ahitùb ghɨ toŋtɨ̂ na Ikabòd. Ahitùb ɨ ghɨ wâyn Finehàs ɨ wâyn Eli vzɨ̀ a wu nà n-ghɨ nfèʼtɨ̀ Bôbo a Shilò. À nà n-ghɨ tì wùl ɨ kya wi na Jònatàn ndù meyn alèʼ.

⁴Jònatàn ŋêyn wùl vzɨ̀ a wu nà n-beʼì ɨfwo iwoŋ nɨ̀ ŋweyn nà n-kelɨ sɨ toynɨ a nfaynɨsɨ tɨ̂wu tɨ̀ bò sɨ jæ sɨ chem alèʼ ghè a ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà nà n-ghɨ ateyn. Ghɨ nà n-toŋtɨ̂ àbas iwu a li-a na Bozèz, toŋtɨ̂ a li-a na Senè. ⁵Iwu ili nà n-ghɨ dzɨ a abàs ikuè ta ghɨ n-koʼ ndû a Mikmàsh ili ghɨ abàs itsɨyn dzɨ a abàs a Gebà.

⁶Jònatàn ɨ bè sɨ̂ wàynda ɨ̀kùŋ nâ vzɨ̀ a wù n-beʼi ɨfwo iwoŋ nɨ̀ ŋweyn na, “Gvi ghesɨ̀và dyaŋ ndù alèʼ nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà ghèyn a ghɨ n-kya wi Fɨyini tèyn lvɨfili a Bôbo gamtɨ ghesɨ̀và, nì a ghesɨ̀và tɨm yɨ àŋena. Bôbo kàʼ wu bû faŋ tɨ̀ gàmtɨ ghesɨ̀và, kèsa ghesɨ̀và nɨ̀n kelɨ ghelɨ iwoŋ ghɨ læ̂ læ, kèsa ghɨ n-dvɨ̂ dvɨ-a.”

⁷Waynda ɨ̀kùŋ àteyn ɨ bè sɨ̂ Jònatàn na, “Ni kɨ iwo zɨ̀-ì a wà yeyn yi jofà. Ndayn asɨ. Mɨ n-gvî a wa ibàm kɨ nɨ̀ àtem à kema à jɨ̀m.”

⁸Jònatàn ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Ghesɨ̀và lu. Ghesɨ̀và nɨn dyàŋ ndû kɨ nô a ndayn ta ka àŋena yeyn ghesɨ̀và. ⁹Àŋena kæ bè na ghesɨ̀và timi àŋena gvi kòynɨ̀ nɨ̀ ghesɨ̀và, a ghesɨ̀và timi kɨ̀ afu ɨ faŋ tɨ̀ fì tɨ̀ koʼ sɨ ndù alèʼ ghè a àŋena nɨn ghɨ ateyn. ¹⁰Mɨtì àŋena kæ bè na ghesɨ̀và koʼ gvì alèʼ ghè a àŋena nɨn ghɨ ateyn a ghesɨ̀và koʼ. Yi gàyn têyn a à na ghɨ nchwæ sɨ dyèyn na Bôbo fu meyn àŋena ɨwu nɨ̀ ghesɨ̀nà.”

¹¹Ta Jònatàn tàŋi tî, àŋena fvɨ ndu kɨ nô a ndayn ghelɨ Fìlisìyà yeyn àŋena ɨ bè na, “Yì yeyn a! Ghelɨ Isìlæ̀ sɨ fvɨ̂ sɨ ɨbùʼ ghè a àŋena tî nà lêytɨ̀ ateyn.” ¹²Ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà nâ ghì ɨ byal ɨ bè sɨ̂ Jònatàn ŋêyn wùl ɨ̀ ŋweyn vzɨ̀ na, “Yì koʼ gvì afêyn a ka ghèsɨ̀ dyeyn iwo ibaŋnɨ-i sɨ̂ zɨ̀.” Jònatàn ɨ bè sɨ̂ wùl ɨ ŋweyn vzɨ̀ na, “Koʼ gvi a ma ibàm. Bôbo nɨn gâmtɨ̀-à a ghesɨ̀nà tɨm yɨ àŋena.” ¹³Jònatàn ɨ myam ɨ koʼ, wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn ɨ boŋ koʼ a ŋweyn ibàm. Jònatàn ɨ nà sɨ tɨma ghelɨ Fìlisìyà ɨ felɨ̂ à, wùl ɨ̀ fèlɨnɨ nɨ̀ ŋweyn vzɨ̀ ɨ zuetɨ mesì gvî-à. ¹⁴A nà n-ghɨ inù i yi asɨ nâ ghè, Jònatàn ŋêyn wùl ɨ̀ ŋweyn nâ vzɨ̀ ɨ zuetɨ ghelɨ Fìlisìya mɨ̀vɨm ɨ̀m bò bula ghɨ choʼ ɨ̀vɨ ɨ̀shwèʼ.

¹⁵Fɨyini fɨ nì ifâyn i ghaʼnɨ-i ku ghelɨ iwoŋ nɨ̀ Fìlisìyà nô ghɨ̀ jɨ̀m, ɨghî a ghɨ nà n-ghɨ alèʼ ghè a àŋena nà n-chî ateyn nɨ̀ ɨghî a ghɨ nà n-ghɨ ɨtwaʼ iwòŋ nɨ ɨghî a ghɨ nà n-ghɨ ɨlwèʼ ɨlvɨ. Yi nà n-gâyn tì nse neʼà.

¹⁶Ghelɨ isɨ ibaynɨ̀-i nɨ̀ Sôl ghì a ghɨ nà n-ghɨ a ntèʼ Gibìyà abàs ilaʼ nɨ̀ Benjamìn nɨ̀n yeyn meyn ta ghelɨ Fìlisìyà nɨn nyɨŋ koʼ kɨ tèyn kalì-à bu kya wi na à n-gâyn ghà a. ¹⁷Sôl ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ŋweyn ghì a ŋêyn àŋena nà n-ghɨ amoʼ na, “Yì yvɨŋtɨ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ghesɨ̀nà ɨ̀ yèyn na à lù ndà ndù nà nû mbàynɨ̀ ghesɨ̀nà a?” Àŋena yvɨ̀ŋtɨ̀ ɨ yeyn na Jònatàn ŋêyn wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn nɨn ghɨ wi a àŋena antêynɨ̀.

¹⁸Sôl ɨ bè sɨ̂ nfèʼtɨ̀ Ahijà na wù li gvi nɨ̀ àntayn-ntayn a mɨ̂kàyn nɨ̀ Fɨyini fɨ̀. À nà n-ghɨ ɨlvɨ nâ ghè àntayn-ntayn a mɨ̂kàyn ateyn a ghɨ sɨ̂ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀. ¹⁹À nà n-ghɨ ta Sôl nɨ̀n taŋi sɨ̂ Ahijà tì ghelɨ Fìlisìyà tôʼ byaytɨ̂ ndû kɨ asɨ. Sôl ɨ kæ be sɨ̂ Ahijà na wù visi ndù bòm ta ɨlvɨ nɨn ghɨ wi sɨ nì iwo nɨ̀ ànkeyna ɨlvɨ nâ ghè.

²⁰Sôl ɨ kæ chɨ̀yntɨ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn na ŋêyn àŋena ndu nù ghelɨ Fìlisìyà. Àŋena ndu yeyn ma ghelɨ Fìlisìyà jɨŋi meyn ɨ̀ kàsi nà nû ngeŋsɨ. ²¹A ghɨ tì ma ghelɨ Isìlæ̀ ghɨli nɨn læ meyn leʼ ndu chɨ̀yntɨ̀ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ Fìlisìyà. Àŋena kasi leʼ gvì sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ ghì a ghɨ nà n-ghɨ ŋêyn Sôl nɨ̀ Jònatàn. ²²Ghɨli ta ghɨ nà n-ghɨ ma ghɨ leytɨ meyn a kfɨynsɨ a ntèʼ Eflèm ɨ yvɨ na ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ghelɨ Fìlisìya ghi n-leʼnɨ, àŋena fvɨ̀ ɨ nà nyɨŋ a àŋena ibàm nô nɨ̀ àdyàʼ a. ²³À ti dzɨ zɨ̀ a Bôbo nɨn bœ̀sɨ ghelɨ Isìlæ̀ ateyn achi nâ ghè. Ghelɨ Isìlæ̀ ɨ nyɨŋ kɨ ibam nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà tèyn ɨ ndu chwò ntèʼ Bet Avèn.

Jònatàn ɨ kòl ìsaʼ i Sôl

²⁴Jèŋ nɨn læ meyn yaf ghelɨ iwoŋ nɨ̀ Isìlæ̀ àŋena nà boli-a bòm ta Sôl nà n-ghɨ ma wù ni meyn kàyntɨ̀ na a yɨ̀ mɨ ndà afo bula aleŋ ɨlvɨ ikfa kfeyn yi fî tɨm yɨ mbàynɨ̀ sisɨ a ngeʼ koli ŋweyn. Wùl ɨ faŋ tɨ̀ yɨ afo achi nâ ghè nô sakos.

²⁵Nô ghelɨ iwòŋ ghɨ̀ jɨ̀m ɨ zɨ akù ɨ yeyn fɨ̀dyòŋ a nse, ²⁶ɨ se sɨ zɨtɨ sɨ ndù ɨ fi yeyn ta fɨ̀dyòŋ fɨ ateyn fɨ nɨn ŋeli mɨtì nô wùl ɨ faŋ tɨ̀ mòm sɨ lo bòm ta àŋena nà n-fayn iwo zɨ̀-ì a Sôl nì kàyntɨ̀ tî. ²⁷À nà n-ghɨ tì Jònatàn ɨ kya wi na bò ŋweyn ni meyn na ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn lem sɨ ikàyntɨ̀ na ghɨ n-yɨ wi afo. Wu nà n-kya wi bòm ta ghɨ n-se sɨ kàyntɨ̀ iwo ateyn wu ghɨ wi afu. Wu yeyn fɨ̀dyòŋ fɨ ateyn tì ɨ lì mbàŋ ŋweyn ɨ tuŋ sòʼ ateyn ɨ lo mɨ ɨlvɨ gha ɨ tonɨ. ²⁸Wùl ìwòŋ ɨ̂lvɨ̀ ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Wùl bû nì nà kelɨ sɨ yɨ afo layn bòm ta bò vâ ni meyn kàyntɨ̀ ghèsɨ̀ chfɨ̂nɨ̀ na wùl nɨn yɨ wi afo layn ɨ̀ fì kàyntɨ̀ na ngeʼ ìghaʼnɨ na ghɨ mɨ atu nɨ̀ ndà ɨlvɨ ta wù yɨ afo. Ghesɨ bû yɨ afo. À ti iwo zɨ̀-ì a ghelɨ iwòŋ nɨn boli têyn.”

²⁹Jònatàn ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Bò wom bû nì a jûŋ sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀. Yì kàʼ a yì yeyn na ma tonɨ meyn lvɨ̂yn bòm ta mà lo fɨ̀dyòŋ. ³⁰Yi nà n-kaʼ a yi na jôf nô sɨ a ŋaŋ ɨlvɨ ta wù nà n-bɨmi na ghelɨ iwòŋ yɨ ɨfwo ɨ yɨnɨ vzɨ̀ a ghɨ ghal fsɨ sɨ̂ ghelɨ Fìlisìyà. Àŋena nà n-yɨ afo layn ma ghɨ zuetɨ meyn ghelɨ Fìlisìyà chwô ta ghɨ zuètɨ têyn.”

³¹Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn læ meyn tɨm yɨ ghelɨ Fìlisìyà achi nâ ghè. Àŋena nɨn zɨ̀tɨ sɨ tɨm iwoŋ ateyn a ntèʼ Mikmàsh ɨ tɨm ndu chem a ntèʼ Ayjalòn ɨ bol nô sɨ a ŋaŋ. ³²Ta àŋena bòl tî ɨ shɨŋ lì nyam sìsɨ̀ a àŋena nì ghàytɨ fsɨ̀ sɨ̂ ghelɨ Fìlisìyà ta nyamsɨ mbòloʼ nɨ̀ woyn ateyn, nɨ̀ njɨsɨ̀ ɨ faŋ mɨ tɨ̀ bàʼlɨ abaŋ ifu ɨ kwo sɨ kɨ a nse. Àŋena nɨn sɨ tî ɨ kfɨl baʼsɨ kɨ nɨ̀ mɨ̀lûŋ mzɨ̀ àteyn. ³³Wùl ɨ lvì ɨ bè sɨ̂ Sôl na ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn nɨn yvɨnɨ wì Bôbo bòm ta àŋena nɨn kfɨl nyam mɨ̀luŋ bu ghɨ ateyn. Sôl ɨ byal ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Yi kol meyn ìsaʼ i Bôbo. Yì bɨŋ gvì nɨ̀ ngoʼ ì ghaʼnɨ sɨ̂ mà afêyn kɨ̀ lvɨ̂yn tèyn.” ³⁴Wù n-fi meyn bè sɨ̂ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ nɨ̀ ŋweyn na, “Yì ndu bè ghelɨ gvi nɨ̀ nyàmsɨ mbòloʼsɨ nɨ̀ njɨ̀sɨ àŋena ɨ̀ sɨ̀ atû ngòʼ afêyn mɨ̀luŋ fvɨ jæ ta ka àŋena kfɨl. Àŋena nɨn kelɨ wi sɨ kfɨl nyam mɨ̀luŋ bu ghɨ ateyn a bu tì a àŋena na nî mbɨ asɨ nɨ̀ Bôbo.” A nà ghɨ nɨ̀ntuʼ achi nâ ghè ghelɨ iwòŋ ateyn ɨ gvì nɨ̀ nyamsɨ ateynsɨ ɨ sɨ atu ngòʼ nâ ghè. ³⁵Sôl ɨ bàʼlɨ abaŋ ifu sɨ̂ Bôbo. À nà n-ghɨ àbaŋ a kɨ asɨ-a kì a wu n-bàʼlɨ.

³⁶Ta wù bàʼlɨ̀ mèsì tî ɨ kæ bè na, “Ghesɨ̀nà nyɨŋ ibàm nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà nɨ̀ntuʼ layn tèyn sɨ chem ta ka ɨtuʼ layn, ɨ̀ fsɨ̀tɨ ɨ̀fwo àŋena. Ghesɨ̀nà zuetɨ àŋena nô ghɨ̀ jɨ̀m.” Àŋena bè sɨ̂ ŋweyn na wù ni nô mɨ ghà vzɨ̂ a yi n-jofɨ̀ sɨ̂ ŋweyn. Mɨtì nfèʼtɨ̀ Fɨyini ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Yi n-jofɨ̀ na ghesɨ̀nà bɨf sɨ̂ Fɨyini fɨ meyn.”

³⁷Sôl ɨ kæ bɨf sɨ̂ Fɨyini fɨ nâ, “Yi n-jofɨ̀ na mà li ghelɨ iwoŋ nɨ̀ mà ghesɨ̀ àŋena nyɨŋ ibam nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà lvɨyn a? A wa ti n-nî na ghèsɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ tɨm yɨ àŋena a?” Mɨtì Fɨyini fɨ faŋ tɨ̀ bèynsɨ Sôl achi nâ ghè.

³⁸Sôl ɨ bè sɨ̂ ghɨ̀bo ndo ìwòŋ nɨ̀ ŋweyn na, “Yì gvi afêyn ghesɨ̀nà yeyn nâ à nì ndà mbɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghesɨ̀nà layna a. ³⁹Mɨ n-bê samoʼ sɨ izɨyn nɨ̀ Bôbo vzɨ̀ a wù n-gâmtɨ̀ fvɨsɨ ghelɨ Isìlæ̀ sɨ ɨwu nɨ̀ mbàynɨ̀sɨ̀. Wùl vzɨ̀ a wù nì mbɨ nâ yèyn nɨ̀n kelɨ sɨ kfɨ, à kôŋ a na ghɨ wayn wom Jònatàn.” Mɨtì nô wùl ɨ̀ mòʼ ɨ faŋ tɨ̀ bè iwo.

⁴⁰Sôl ɨ bè sɨ̂ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn nô ghɨ̀ jɨ̀m na, “Nô zɨ ghɨ̀ jɨ̀m chwo tìmi abàsɨ̀ ghe, ghesɨ̀ Jònatàn timi abàs ghàyn.” Ghelɨ ateyn ɨ bè na, “Wà bè mɨ na gha a ghèsɨ̀ ni kɨ̀ tî.”

⁴¹Sôl ɨ jèm sɨ̂ Bôbo ɨ bè na, “Bôbo Fɨyini fɨ ghelɨ Isìlæ̀, bòm ghà ta wà faŋ tɨ̀ bèynsɨ ijêm i wul ɨ̀ fèlɨnɨ nɨ̀ và layn a? Bôbo, mbɨ àteyn kæ sɨ nà ghɨ ma à nì mà kèsa wayn wom Jònatàn, wa dyèyn ɨ toynɨ a Ulîm, a kæ sɨ nà ghɨ mbɨ àteyn ɨ ghɨ ma à nì ghelɨ Isìlæ̀ wa dyèyn ɨ toynɨ a Tùmîm.” Yi dyèyn na ngeʼ àteyn nɨn ghɨ abàs nɨ̀ Sôl ŋêyn Jònatàn. Abâs a li-a kì ɨ layn nsaʼ. ⁴²Sôl ɨ bè sɨ̂ nfèʼtɨ̀ na wù fi ki ɨ̀ yèyn nâ à nì zɨ̀ mbɨ ma à nì wayn vzɨ Jònatàn a. Wu ki yeyn na à nì Jònatàn.

⁴³Sôl ɨ bè sɨ̂ Jònatàn na, “Fèʼtɨ iwo zɨ̀ a wà nì.” Jònatàn ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Mà nì kùʼ tàs kɨ alêʼ a fɨ̂dyòŋ têyn nɨ̀ ìsas i mbàŋ nɨ̀ mà-i ɨ̀ lòtɨ, yi na sɨ ghɨ na mɨ n-kelɨ sɨ kfɨ.”

⁴⁴Sôl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Mɨ n-jêm na Fɨyini fɨ zue ma ɨlvɨ ta mà faŋ tɨ̀ lèm ichfɨ̂nɨ̀ ì yemi. Jònatàn, wà n-kelɨ sɨ kfɨ.”

⁴⁵Mɨtì ghelɨ iwoŋ ɨ bè sɨ̂ Sôl na, “Ghɨ n-kelɨ wi sɨ zue Jònatàn. À bœ̀sɨ̀ ŋweyn bœ̀sɨ̀ ghesɨ̀nà sɨ ɨwu nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà. Ghɨ kàʼ ghɨ bû zuè ŋweyn. Ghès nɨn bê sɨ izɨyn nɨ̀ Bôbo vzɨ̀ a wù n-chi na wùl nɨn kùm wi Jònatàn. Iwo zɨ̀ a wù nì sɨ bœsɨ ghesɨ̀nà layn nɨn ghɨ ma à gàmtɨ̀ Bôbo wù nî.” Ghelɨ ateyn ɨ taŋi tì ɨ gàmtɨ̀ na ka ghɨ zue Jònatàn.

⁴⁶Sôl ɨ faŋ tɨ̀ fì tɨ̀ nyɨŋ ibàm nɨ̀ ghelɨ Fìlisìyà, àŋena kasi kfa sɨ a àŋena ilaʼ.

⁴⁷À nà n-ghɨ ta Sôl koʼ ɨfôyn a Isìlæ̀ wu nù mbàynɨ̀sɨ Isìlæ̀ kɨ̀ ɨbyàs ɨ̀ jɨ̀m. Wù n-læ meyn tɨm iwoŋ ŋêyn ìlaʼ i Mowàb nɨ̀ ìlaʼ i Amòn, nɨ̀ ìlaʼ i Edòm nɨ̀ tɨ̀foyntɨ Zobà nɨ̀ Fìlisìyà. Wu na n-tɨm ìwoŋ nô mɨ ŋêyn ìlaʼ ìkà-i yɨ kɨ yɨ. ⁴⁸Wù nà n-ghɨ kɨ nô wul ìwoŋ ɨ̀ bemnɨ ɨ tɨm yɨ ghelɨ Amalèk. À ti dzɨ zɨ̀ a wu n-bœ̀sɨ Isìlæ̀ sɨ ɨwu nɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ nà n-fu ngeʼ sɨ̂ àŋena, ghaytɨ̂ fsɨ ɨ̀fwo àŋena.

Woyn Sôl

⁴⁹Sôl nà n-kelɨ woyn woyn ghɨ lûmnɨ̀ ghɨ toŋtɨ̂ na Jònatàn, nɨ̀ Ishvì nɨ̀ Malki-Shùwà. Wu nà n-kelɨ kɨmɨ woyn ghɨki ghɨ̀bò, ɨlwema ghɨ Melàb ɨ̀twelâ ɨ ghɨ Mikàl. ⁵⁰Wî Sôl nà n-ghɨ Ahinowàm ɨ wâyn Ahimàs. Bò ndo ìwòŋ nɨ̀ Sôl nà n-ghɨ Abnà, ɨ wâyn Nê, ɨ wâynà bò Sôl. ⁵¹Kish ɨ bò Sôl ŋêyn Abnà ɨ bò Nê, nà n-ghɨ woyn Abiyèl.

⁵²Mɨ̀chi mɨ̀ Sôl nô ɨ̀n jɨ̀m ta fòyn nà n-ghɨ wu tɨm kɨ ìwoŋ ŋêyn ghelɨ Fìlisìyà. À ti iwo zɨ̀-ì a wu nà n-yeyn wul ilaʼ i Isìlæ̀ wu kelɨ Àdyaʼ nɨ̀ àtem ato-a wu li kɨ li ŋweyn sɨ a wul iwòŋ.