Deuteronomy 1

Mosìs ɨ bè na ghelɨ Isìlæ̀ lu sɨ a kfɨ̂yn Holèb

¹Awo kì a ghɨ nyàʼ a ŋwàʼlɨ̀ afêyn nɨn ghɨ ìtaŋi i Mosìs sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m a nse iyum a mbæ̀ jvà Jodàn dzɨ abàs ghè a ɨchfɨ̂-iyvɨ nɨn sal ateyn. À nà n-ghɨ tì ma àŋena jèl ɨ̀ ndù bɨ̀ ibal i Alabà, injɨyn i Sûf. Alêʼ nâ kì a àŋena nɨ̂n læ jèl ɨ ndu bɨ̀ ateyn nà n-ghɨ antêynɨ̀ ntèʼ sɨ lisɨ ghɨ toŋtɨ̂ na Balàn nɨ̀ Tofèl nɨ̀ Labàn nɨ̀ Hazelòt nɨ̀ Dizahàb. ²Wà kæ lù a Holèb ɨ̀ nà n-ndû a Kadesh Banìyà ɨ̀ lì dzɨ zɨ̀ a yì n-chwô a kfɨ̂yn Seyì, a wà jel sɨ a mɨchi.

³Mosìs nɨ̀n læ nà taŋî sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ tî ma à sɨ ghɨ bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n kæ̀ ta àŋena lù sɨ a Ijìb. Wù nà n-taŋî achi a kɨ asɨ-a a njoŋ a bêŋ nâ ghè. Wù n-kasi meyn bètɨ̀ àwo kì a Bôbo nɨn læ bè na wù feʼtɨ sɨ̂ àŋena nô à jɨ̀m. ⁴Mosìs nɨ̀n læ nà fêʼtɨ̀ àwo nâ kèynà têyn ma Bôbo Fɨyini gamtɨ meyn ŋweyn, wù tɨm yɨ fòyn Sihòn vzɨ̀ a wù nà n-saʼ ghelɨ Amò, chî a Heshbòn ɨ̀ fì tɨm yɨ kɨ̀mɨ fòyn Ôg a Edèyì. Fòyn Ôg nà n-chî a Ashtalòt, saʼ ghelɨ Bashàn.

⁵À ti ta Mosìs nɨ̀n læ zɨ̀tɨ sɨ fèʼtɨ̀ sɨ baynsɨ isaʼ i Bôbo Fɨyini sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀, àŋena bu ghɨ kɨ ilaʼ i Mowàb injɨyn i jvâ Jodàn. Wu n-bè sɨ̂ àŋena na:

⁶“Bôbo Fɨyini, ɨ Fɨyini fɨ ghesɨ̀nà, nɨ̀n læ meyn taŋi sɨ̂ ghesɨ̀nà a kfɨ̂yn Holèb ɨ bè na, ‘Yi chi meyn chwòsɨ̀ a kfɨyn afêyn, ɨlvɨ kfeyn ta ka yì lu. ⁷Yì lali ɨ̀ lì ɨ̀fwo ɨ̀vzɨ ɨ̀ lù ndù ilaʼ i kfɨynsɨ nɨ̀ ghelɨ Amò. Yi ndû chèm afu, yi zɨ ndù ibal i Alabà ɨlwèʼ ghè a wu n-baʼsɨ. Yi zɨ yi koʼ ndù ɨlwèʼ ghè a ghelɨ nɨn chi ateyn a kfɨynsɨ ɨ̀ kàlì kɨ̀mɨ alèʼ ghè a ghelɨ nɨn chi ateyn isas i kfɨynsɨ. Yì ndu kɨ̀mɨ ɨlwèʼ ghè a ghelɨ nɨn chi ateyn a nse iyum a Negèv ɨ̀ ndù chèm nô sɨ a mbæ̀ jvà. Yì ndu ilaʼ i Kenàn ɨ̀ ndù a Lebanòn ɨ̀ fì ndù ɨ chem nô a Yuflèt ɨ jva i ghaʼnɨ zɨ̀. ⁸Yì na kya na ma fu meyn ìlaʼ nâ yèynì sɨ̂ zɨ̀. Yì ndu fsɨ ilaʼ ateyn nà kelɨ-a. À n-ghɨ ìlaʼ zɨ̀ a Bôbo Fɨyini nɨn læ chfɨ̀nɨ̀ sɨ fu sɨ̂ ghɨ̀bo ghi ɨ Abɨ̀làhâm nɨ̀ Yisàk nɨ̀ Jàkôb nɨ̀ woyn àŋena ghì a ghɨ læ̀ koʼ a ibàm.’”

Mosìs ɨ choʼtɨ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ

⁹À nà n-ghɨ ta ghesɨ̀nà nɨn ghɨ a nse iyum a Sinày, ma bè sɨ̂ zɨ̀ na, “Yi to meyn ghàʼ ma sɨ nà tisɨ zɨ kɨ̀ ma nìnyɨŋ. ¹⁰Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ kfeynsɨ meyn woyn sɨ̂ zɨ̀, yi na sɨ dvɨ̀ kɨ ta mɨnjêyn iyvɨ. ¹¹Mɨ n-jêm na Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ ghɨ̀bo ghifɨ boysɨ zɨ, yì dvɨ ghɨ na taŋ lè ɨ̀tu kɨ̀ ighel ta wù n-læ chfɨ̀nɨ. ¹²Mɨtì ma mà kàʼ ma bû nà tisî zɨ̀, faytɨ̂ àwo à ki-a fî saʼ fu nsaʼ sisɨ kɨ̀ ma nìnyɨŋ. ¹³Yì choʼtɨ ghelɨ a yi asas a ndosɨ, ghɨ tofa, yvɨ kelî àwo, ghɨ fî ngvɨmlɨ̂ àŋena, ta ka mà lem àŋena ghɨ na tisɨ̂ zɨ̀.”

¹⁴Mɨ n-bè tî, ghɨ̀bo ghi ɨ bɨmi ɨ bè na, “Iwo zɨ̀ a wà bè nɨn ghɨ a jûŋ.”

¹⁵Ma kæ jàŋtɨ ghelɨ ghɨ tofɨnɨ a yi asas a ndosɨ, àŋena yvɨ kelî àwo, ghelɨ fî ngvɨmlɨ̂ àŋena ɨ lèm na ghɨ na tisɨ̂ zɨ̀. Àŋena ghɨ li nà n-tisɨ̂ ìnôyn i ghêl nkam nkam, ghɨli tisɨ̂ ìnôyn i ghêl ɨvɨ ɨvɨ, ghɨli tisɨ̂ ìnôyn i ghêl mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn, mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn, ghɨli tisɨ̂ ìnôyn i ghêl ìvɨm ìvɨm, ghili ɨ tisɨ̂ kɨ nô àsas a ndosɨ. ¹⁶Mɨ n-læ meyn bè ɨtuʼ nâ ghè sɨ̂ ghelɨ ghɨ saʼnɨ a yi antêynɨ̀ na ghɨ gvî nɨ̀ nsaʼ, àŋena tòʼ ɨ yvɨtɨ. Wùl ɨ̀ Isìlæ̀ na kelɨ nsaʼ ŋêyn wâynà ŋweyn, ghɨ saʼ kɨ àti-ati, na wùl na kelɨ nsaʼ ŋêyn wâynà ŋweyn kèsa ŋêyn wùl àtum, ka wùl nɨn læ̀ saʼ fyèʼtɨ, ¹⁷na ghɨ na saʼ nsaʼsɨ kɨ àtì-ati, kèsa à n-ghɨ nsaʼ wùl ɨtwo a kèsa à n-ghɨ nsaʼ wùl ɨ bol a. Mɨ n-be meyn kɨmɨ na ghɨ na tòʼ yvɨtɨ̂ ìwo zɨ̀ a nô mɨ ndà nɨn bê, fâyn wì wul bòm ta à n-saʼ Fɨyini saʼ ghelɨ ŋweyn. Nsaʼ to ɨ̀ ghàʼ wul, wu gvì nɨ̀ ɨ̀nyeyn sɨ̂ mà. ¹⁸Mɨ n-læ meyn fèʼtɨ nô mɨ ghà ta yi n-kelɨ sɨ nà ni-à ɨtuʼ nâ ghè.

Mosìs ɨ tum Gvèsɨ̀

¹⁹Ghesɨ̀nà nɨn læ meyn lù sɨ a kfɨ̂yn Holèb kɨ̀ ighel ta Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ ghesɨ̀nà bè ɨ toynɨ chwò a nse iyum afî a yi n-yeyn yi ghaʼa fî bem tì ɨ ndù dzɨ a ilaʼ i kfɨynsɨ a Amò ɨ kæ chem a Kadesh Banìyà. ²⁰À ti ɨtuʼ vzɨ̀ a mɨ n-læ bè sɨ̂ zɨ̀ na, “Ghesɨna chem meyn ilaʼ i kfɨynsɨ nɨ̀ ghelɨ Amò. À n-ghɨ ìlaʼ zɨ̀ a Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ ghesɨ̀nà nɨn fu sɨ̂ ghesɨ̀nà. ²¹Yì na kya na, Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ fu meyn ìlaʼ ateyn sɨ̂ zɨ̀. Yì ndu ghal fsɨ nà kelɨ-a. Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ ghɨ̂bo ghi nɨn læ meyn bè na yì li ilaʼ ateyn. Ka yî n-fàyn àfo, ka ɨwuyn wûl nɨ̂n bòli.”

²²Mɨ n-læ taŋi nô mɨ tì, yi gvì nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ bè sɨ̂ mà na, “Ghesɨ̀nà tum gvèsɨ̀ sɨ asɨ sɨ ndu nyaʼ ki ilaʼ ateyn. Àŋena nɨn ki-a ɨ̀ gvì fèʼtɨ̀ dzɨ zɨ̀ a ka ghesɨ̀nà chwo ateyn nɨ̀ ntèʼ sîsɨ̀ a ka ghesɨ̀nà ndu zɨ ateyn.”

²³Yi n-læ bè tî ma yeyn iwo ateyn i yi jofà, ma kæ choʼtɨ ghelɨ njvàsɨ̀ bò, choʼ kɨ wul ɨ̀mòʼ ɨ̀mòʼ isas i ndo. ²⁴Gvèsɨ ateynsɨ ɨ ndù a ilaʼ i kfɨynsɨ nâ ghè ɨ zɨ Ibal i Eshkòl ɨ nyaʼtɨ jèl ɨ ki. ²⁵Àŋena nɨn ndù tî ɨ yeyn ɨfwo ɨ yɨnɨ afu nô sɨ a idvɨ̀ ɨ ghayn ɨlvi ɨ kfa nɨ̀ ɨ̀ŋweyn, ɨ gvi fèʼtɨ̀ na ilaʼ nâ zɨ̀ a Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ ghesɨ̀nà nɨn fu sɨ̂ ghesɨ̀nà nɨn jofà.

Ghelɨ Isìlæ̀ ɨ to nɨ̀ àtu a sɨ̂ Bôbo Fɨyini

²⁶À n-læ nà ghɨ ta Bôbo Fɨyini fu ilaʼ nâ zɨ̀ sɨ̂ zɨ̀ yi chas gyâ Bôbo Fɨyini, ɨ Fɨyini fifɨ ɨ leʼ na yi n-koʼ wi. ²⁷Yi n-chas gyâ Bôbo Fɨyini tì ɨ zɨ faŋ a yi a mɨ̂twò ɨ nà dɨ̂mlɨ̀ bê na, “Bobo Fɨyini tî fvɨ̀sɨ̀ ghesɨ̀nà sɨ a Ijìb kɨ̀ sɨ gvì sɨ fu ghesɨ̀nà a ɨwu nɨ̀ ghelɨ Amò na ghɨ zuetɨ bòm ta wù n-bâyn ghesɨ̀nà. ²⁸Ghesɨ̀nà ti n-ndû wo lvɨ̂yn a? Woynà ghesɨ̀nà ghî a ghɨ tî tum na àŋena ndû nyaʼ ki ilaʼ ateyn fi meyn gvì nì ghesɨ̀na boli. Àŋena bè na, ‘Ghelɨ ilaʼ nâ ghì nɨn dyêblɨ̀ kɨ tèyn, fî to chwò ghesɨ̀nà. Àŋena bè na ntèʼsɨ àŋenasɨ nɨn ghaʼlɨ̂ kɨ tèyn ma mbàynɨ̀sɨ jɨŋ meyn kal, dyêblɨ̀ kɨ tèyn koʼ chem iyvɨ. Àŋena bè na ghelɨ ghɨ li nɨn ghɨ afu a ghɨ into i woyn Anàk ghɨ bemnɨ ghì.’”

²⁹Ma kæ bè sɨ̂ zɨ̀ na, “Ka yi n-bòli, ka yi n-fàyn àŋena. ³⁰Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ nɨn ndû a yi asɨ. Wu n-ndù nû a yi alèʼ kɨ̀ ta wù n-læ nù sɨ̂ zɨ̀ a Ijìb yi yeyn. ³¹Yi n-læ meyn yeyn kɨmɨ ta Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ tòʼnɨ nɨ̀ zɨ̀ a nse iyum kɨ̀ ta bò wàyn nɨn nî wu nà tôʼnɨ̀ nɨ̀ wàyn. Wù n-læ tòʼnɨ nɨ̀ zɨ̀ yi læ jelɨ kɨ têyn ɨ gvi chem afêyn.”

³²Mɨ n-læ fèʼtɨ̀ nô mɨ àwo nâ kèynà têyn, yi faŋ tɨ̀ sàmsɨ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ, ³³a ghɨ Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ n-læ nà ndû a yi asɨ ilemi ɨvɨ̀s nɨ̀ntuʼ, ndû atuŋ a mbàʼ nɨ̀nchuè, dyêyn ndû nɨ̀ ɨ̀lwêʼ vzɨ̀ a ka yì na bɨ̂tɨ̀ ndû ateyn fî dyêyn ndû nɨ̀ dzɨ̀ zɨ̂ a ka yì na jelɨ̀ ateyn.

³⁴A nà n-ghɨ ta Bôbo Fɨyini yvɨ iwo zɨ̀ a yì bè ɨ nyòʼsɨ̀ ɨ̀toŋ ɨ lèm sɨ a ikàyntɨ̀ na, ³⁵“Nô wùl ɨ̀ mòʼ ajàŋ a bɨ-a afêyn læ̀ yeyn wi ilaʼ i jûŋ zɨ̀ a mɨ n-læ chfɨ̀nɨ sɨ fu sɨ̂ ghɨ̀bo ghi. ³⁶À læ̀ yeyn kɨ Kalèb ɨ wâyn Jefunè ɨ̀ yeyn ilaʼ ateyn. Mà læ̀ fu àbâs ìlaʼ kì a wù n-læ jèlɨ ki sɨ̂ ŋêyn woyn ŋweyn, bom ta wù n-læ meyn yvɨnɨ Bôbo Fɨyini kɨ nɨ̀ àtem a ŋweyn à jɨ̀m à.”

³⁷Bôbo Fɨyini nɨn læ meyn nyòʼsɨ kɨmɨ ɨ̀toŋ sɨ̂ mà bòm zɨ̀, ɨ bè sɨ̂ mà na, “Nô mɨ và Mosìs læ̀ zɨ̂ wì ilaʼ nâ ghè. ³⁸Mɨtì taŋi sɨ̂ Joshwà, ɨ wâyn Nûn vzɨ̀ a wù n-gâmtɨ̀ vâ tì bòm ta à læ̀ lî zɨ̂ ŋweyn nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ a ilaʼ nâ ghè, a àŋena li ilaʼ ateyn sɨ a àŋena ilaʼ. ³⁹Bôbo Fɨyini nɨ̀n fi meyn bè na, woyn ghi ghì a yi n-bê na ghɨ n-ndù ghaytɨ̂ a iwòŋ, ɨghî a ghɨ bu duʼ tɨ̀ nà kya iwo i juŋì kèsa iwo i bzɨ-i læ̀ zɨ̂ kɨmɨ ilaʼ nâ ghè. Mà læ̀ fu ìlaʼ ateyn sɨ̂ àŋena a àŋena na kelɨ sɨ a àŋena ilaʼ. ⁴⁰Mɨtì sɨ̂ zɨ̀, yì kasi nà n-ndû kɨ dzɨ a nse iyum, a dzɨ ta yì ndû a Jvâ ì Baŋnɨ.”

⁴¹Bôbo Fɨyini nɨ̀n læ taŋi tî yi bè na, “Ghèsɨ jas meyn sɨ̂ Bôbo Fɨyini. Ghès nɨn koʼ nû kɨ ighel ta Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini feyfɨ bè sɨ̂ ghès.” Yi n-læ bè tî nô mɨ ndà ɨ nà sɨ baʼtɨ̂ kɨ ɨ̀fwo iwòŋ nɨ̀ ŋweyn sɨ seʼ inû, kfâʼ kɨ na à n-ghɨ ìwo i boli sɨ nù ilaʼ i kfɨynsɨ nâ zɨ̀.

⁴²Mɨtì Bôbo Fɨyini ɨ bè sɨ̂ mà na, “Bè sɨ̂ àŋena na, ‘Ka yî n-kòʼ ilaʼ afu sɨ nù bòm ta mɨ n-ghɨ wi a yi antêynɨ̀. Yì ndù afu, a mbàynɨ̀ sisɨ tɨm yɨ̀ zɨ.’”

⁴³Mɨ n-feʼtɨ meyn ìwo zɨ̀ a Bôbo Fɨyini bè sɨ̂ zɨ̀, mɨtì yi chas gyâ Bôbo Fɨyini ɨ faŋ tɨ yvɨnɨ iwo zɨ̀ a wù bè ɨ lù ɨ koʼ sɨ nù ilaʼ i kfɨynsɨ, kfâʼ na yi n-kelɨ àdyaʼ nô a bɨ. ⁴⁴Ghelɨ Amò ghì a ghɨ nà n-chi ilaʼ i kfɨynsɨ nâ ghè nɨ̀n læ meyn fvɨ kɨ ta yvɨsɨ ɨ lù a Seyì ɨ nyɨŋ kɨ a yi ibàm têyn ɨ ndu tɨm yɨ zɨ a Homà. ⁴⁵Yi kasi ndù a Kadèsh Banìyà ɨ dzɨ̀ sɨ̂ Bôbo Fɨyini na wù gamtɨ zɨ mɨtì wu nyaŋ zɨ. ⁴⁶À ti iwo zɨ̀ a yi n-læ ni ghesɨ̀nà ɨ chi faŋ a Kadesh Banìyà.