Skip to content

2 Kings 18

Hèzekayà ɨ koʼ ɨfôyn a Judà

1Hèzèkayà ɨ wâyn Ahàz nɨn læ koʼ ɨfôyn a Judà ma à sɨ ghɨ bèŋ sɨ̀ tal ta Hosìyà ɨ wâyn Elà nɨn saʼ Isìlæ̀. 2Wu n-læ koʼ ɨfôyn ghɨ bèŋ mɨ̀vɨm ɨ̀m bò njvàsɨ̀ tâyn ɨ saʼ Judà sɨ a bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀m bò njvàsɨ̀ bulamoʼ chî a Jèlusalèm. Nà ŋweyn nà n-ghɨ Abijà ɨ wâyn Sàkàliyà. 3Wu nà n-nî kɨ àwo kì a kɨ n-ghɨ àtì-ati asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini kɨ̀ ighel ta bò bò ŋweyn Devìt nà n-nî. 4Wu n-læ meyn bebsɨ ɨ̀lwêʼ vzɨ̀ a ghɨ nà n-koʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ateyn ɨ leŋ zuelɨ ngòʼ sìsɨ̀ a ghɨ nà n-jêmtɨ̀ ɨ fi kòytɨ̀ ɨ̀toʼ Ashelà. Wù n-læ meyn bebsɨ ànfèʼsɨ̀ a mbam kì a Mosìs nɨn læ faytɨ nɨ̀ ìdyayn i bòm ta ghelɨ Isìlæ̀ nà n-bu nyôʼ kɨ nyoʼ ileŋ koʼsɨ̂ ànkeyna sɨ koʼ sɨ chem a mɨchi nâ ghè. (Ghɨ nà n-toŋtɨ̂ ànfèʼsɨ̀ ateyn a na Nèhushtàn.)

5Hèzèkayà nɨn samsɨ meyn Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ Isìlæ̀. Nô fòyn nɨn bu læ nà samsɨ̂ Bôbo Fɨyini ta ŋweyn antêynɨ̀ nɨ̀ tɨ̀fôyn tɨ Judà tìtɨ̀ a tɨ n-læ saʼ sɨ asɨ, ghɨ wi sɨ læ̀ sɨ nà ghɨ ateyn nɨ ɨ tîtɨ̀ a tɨ n-læ̀ koʼ ibàm. 6Wù n-læ meyn fu ngêŋ ŋweyn sɨ̂ Bôbo Fɨyini ɨ nà yvɨnɨ̂ ŋweyn, lêm tɨ̀saʼ tìtɨ̀ a Bôbo Fɨyini nɨn læ fu sɨ̂ Mosìs. 7Bôbo Fɨyini nà n-ghɨ ŋêyn Hèzèkayà ɨ nì wu nà lêm àwu nô mɨ ghà, yi nà ndû kɨ nɨ̀ àsɨ-a. Wù n-læ meyn to nɨ̀ àtu a sɨ̂ fòyn Asilìyà ɨ leʼ na wù na felɨ̀ wì sɨ̂ ŋweyn. 8Hèzèkayà nɨn tɨm meyn yɨ Fìlisìyà nô ì jɨ̀m ɨ nà saʼa ndû chem a Gazà nɨ̀ ntèʼ sîsɨ̀ a sɨ n-ghɨ a mbæ̀ àteyn. Wù n-læ meyn ghaytɨ fsɨ ntèʼ sɨ lælɨnɨ sisɨ̀ a sɨ n-kelɨ ɨbwaŋ nchì nɨ̀ ntèʼ sɨ ghaʼlɨnɨ sìsɨ̀ a ghɨ tɨm mbàyn jɨ̀ŋ kàli.

9A nà n-ghɨ a bêŋ ghè a fòyn Hèzèkayà nɨn saʼ na à na sɨ ghɨ bèŋ sɨ̀ kæ̀ ma fòyn Hosìyà, ɨ wâyn Elà sɨ saʼ Isìlæ̀ sɨ a bèŋ sɨ̀ nsòmbo, Shalmànesà ɨ fòyn Asilìyà ɨ ndù sɨ nu Sàmalìyà ŋêyn Sugèyʼsɨ ŋweynsɨ ɨ gèmtɨ̀ ɨ kal nɨ̀ ntèʼ àteyn. 10A nà ghɨ ibàm i bêŋ sɨ̀ tal, ghelɨ Asilìyà ɨ tɨm yɨ ntèʼ Sàmalìyà. Yi ti n-dyêyn na ghɨ n-læ tɨm yɨ ntèʼ Sàmalìya ma à sɨ ghɨ bèŋ sɨ̀ ntufa ta Hèzèkayà nɨn saʼ Judà, a ghɨ bèŋ sɨ̀ bulamoʼ ta Hosìyà nɨn saʼ Isìlæ̀. 11Fòyn Asilìyà nɨn læ tɨm yɨ Sàmalìyà ɨ ghaytɨ ndù nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ a Asilìyà. Wu n-lem meyn ghelɨ ghɨ li a ntèʼ Halà ɨ lèm ghɨli a Gozàn a mbæ̀ Jvà Habò ɨ lèm ghɨli a ntèʼsɨ nɨ̀ ghelɨ Midìyà. 12Iwo nâ yèynì nɨn læ gàyn sɨ̂ àŋena bòm ta àŋena nɨn bu læ nà yvɨnɨ̂ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena. Àŋena nɨn bu læ lèm mɨkâyn mzɨ̀ a àŋena nɨn læ yɨ ŋêyn Bôbo Fɨyini nɨ̀ tɨ̀saʼ tìtɨ̀ nô tɨ̀ jɨ̀m a Mosìs ɨ wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini nɨn læ fu sɨ̂ àŋena. Àŋena nɨn bu læ yvɨtɨ mɨ yvɨtɨ tɨsaʼ tɨ ateyn ɨ faŋ tɨ̀ ni ta tɨ n-bê.

13A nà n-ghɨ a bêŋ ghè a fòyn Hèzèkayà nɨn saʼ Judà na à na sɨ ghɨ bèŋsɨ̀ njvàsɨ̀ kæ̀, Sènachelìb ɨ fòyn Asilìyà ɨ gvi nù ɨ tɨm yɨ ntèʼ sɨ Judà sìsɨ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m a ghɨ tɨm mbàyn jɨ̀ŋ kàli. 14Hèzèkayà ɨ fòyn Judà ɨ tum bè sɨ̂ ŋweyn a ntèʼ Lakìsh na, “Ma ni meyn sœ̀ sɨ̂ và. Kasi fvɨ̀ sɨ a ma ilaʼ mà laʼ vâ nô mɨ nɨ̀ ghà ta wà n-kɨŋ.” Fòyn Asilìyà ɨ bè sɨ̂ Hèzèkayà na wù n-kelɨ sɨ laʼ ŋweyn nɨ̀ àso ɨkwo a fɨfâ kɨ dɨlɨ̀ chem kilùsɨ̀ nkamsɨ bulamòʼ nɨ̀ àso ɨkwo a baŋnɨ-a kɨ dɨlɨ̀ chem kilùsɨ̀ ighɨ bulamòʼ. 15Fòyn Hèzèkayà ɨ kæ fu aso ɨkwo a fɨfâ kì a kɨ nà n-ghɨ a ndo nɨ̀ Bôbo Fɨyini nɨ akî a kɨ nà n-ghɨ alèʼ ghè a ghɨ n-lêm ɨfwo ateyn a ntoʼ sɨ̂ fòyn Asilìyà.

16Fòyn Hèzèkayà nɨn kom meyn lìsì àso ɨkwo a baŋnɨ-a kì nô a jɨ̀m a wu n-læ lom ɨbyâʼ nɨ̀ tɨ̀wuwu tɨ ndo nɨ̀ Bôbo Fɨyini ateyn ɨ fu sɨ̂ fòyn Asilìyà.

Sènàchelìb ɨ kàyntɨ̀ na yi n-bebsɨ̂ Jèlusalèm

17Fòyn Asilìyà nɨn tum meyn àtu a sugèyʼsɨ̀ a ghaʼnɨ-a nɨ̀ ŋweyn baʼsɨ̂ nɨ̀ chyeʼ zɨ̀ a yì n-tisɨ chyeʼ sɨ lisɨ nɨ̀ àtu a sugèyʼsɨ̀ kî a kɨ n-seʼ nɨ̀ sugèyʼsɨ̀ ɨtwaʼ iwòŋ nɨ̀ sugèyʼsɨ̀ nô sɨ idvɨ̀ na àŋena lu a Lakìsh ndù yeyn fòyn Hèzèkayà a Jèlusalèm. Àŋena koʼ a Jèlusalèm ɨ timi a dzɨ afî a yì n-koʼ ndû achɨ̀m afî a kɨ n-ghɨ abàs ikuè, a dzɨ àlèʼ ghè a ghɨ n-sû ndzɨsɨ ateyn. 18Àŋena nɨn jaŋ meyn fòyn Hèzèkayà, wu tum ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn ghɨ̀ tal ɨ Elìyakìm ɨ wâyn Hìlkayà vzɨ̀ a wù nà n-tisɨ awo a ntoʼ nɨ̀ Shebnà ɨ wul ɨ̀ nyaʼnɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ Jowà ɨ ntum fòyn a ghɨ wâyn Asàf na ghɨ ndu yeyn àŋena.

19Atu a sugèyʼsɨ̀ kì a kɨ nà n-seʼ nɨ̀ sugèyʼsɨ̀ ɨtwàʼ iwòŋ ɨ bè sɨ̂ àŋena na,

“Yì be sɨ̂ Hèzèkayà na fòyn Asilìyà bɨf na, ‘Wà lì wo atem ato a kèyn a? 20Wà n-bê na wà n-kelɨ ìtof fî kelɨ nô àdyaʼ sɨ tɨm iwoŋ mɨtì gôʼ kɨ itaŋi. Wà n-yeʼtɨ̂ nô a nda sɨ nà dyêyn atu a tonɨ-a sɨ̂ mà a? 21Yeyna, mɨ n-kya na wà n-yeʼtɨ̂ ɨwuyn nɨ̀ ghelɨ Ijìb àŋena ɨ ghɨ ta fɨchɨlɨ̂ fìfɨ̀ a ka fɨ nî chuʼ bùʼ àwu à kya. Fòyn Ijìb nɨn ghɨ wi wul sɨ nà yeʼtɨ̂ a ŋweyn. 22Yì kæ nà bê sɨ̂ mà na, “Ghès nɨn yeʼtɨ̂ ɨwuyn nɨ̀ Bôbo Fɨyini feyfɨ, a à na ghɨ kɨmɨ ɨ̀nfeyn fìfɨ̀ a Hèzèkayà tî sàʼtɨ̀ ɨlwêʼ ikoʼsɨ nɨ̀ ɨ̀nfeynfɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨ̀byaŋ ifu ɨ̀ bè sɨ̂ ghelɨ Judà nɨ̀ ɨ ghɨ Jèlusalèm na àŋena nɨn kelɨ sɨ nà koʼsɨ kɨ asɨ abaŋ ifu afî a Jèlusalèm.”

23Yì gvi ndù fàytɨ àwo zɨ̂ bò ìfèl nɨ̀ mà, ɨ fòyn Asilìyà. Mɨ n-fu nyamsɨ kfaŋ sɨ̂ zɨ̀ nkamsɨ̀ bò ɨlvɨ ta yi n-kelɨ ghelɨ ghɨ kya sɨ nyɨŋ. 24Yì kàʼ yi bû to chwò nô mɨ sugèyʼ zɨ̀ a yì yòli gòʼsɨ̀ antêynɨ̀ sugèyʼsɨ̀ nɨ̀ bò ìfèl nɨ̀ mà, nô mɨ ta yi n-yeʼtɨ kɨ a mɨnchaʼ mɨ̀ ìwoŋ nɨ̀ ghelɨ Ijìb nɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ n-gufɨ mɨ̀chaʼ mɨ̀ àteyn. 25Atu a sugèyʼsɨ̀ nâ kì ɨ fi bɨf na, ‘A yì ti n-kfâʼ na mà gvì sɨ bebsɨ ilaʼ yèynì bula Bôbo Fɨyini tum mà a? À tî bè kɨ̀ nô Bôbo Fɨyini nɨ̀ ngêŋ ŋweyn sɨ̂ mà na mà gvi nù ɨ̀ bèbsɨ ilaʼ yèynì.’”

26Elìyakìm ɨ wâyn Hìlkayà nɨ̀ Shebnà baʼsɨ̂ nɨ̀ Jowà ɨ yvɨ tî ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Bòbè, ghès nɨn chwotɨ̂ na wà na taŋî sɨ̂ ghès itaŋi i Alàm bòm ta ghès nɨn yvɨ ìtaŋi ateyn. Ka wà na taŋî sɨ̂ ghès itaŋi i Hibɨ̀lù ka ghelɨ ghèyn afêyn na yvɨ-a.”

27Mɨtì atu a sugèyʼsɨ̀ nâ kì ɨ bèynsɨ̀ sɨ̂ àŋena na, “Bò ìfèl nɨ̀ ma bu tùm ma na mà gvi bè àwo nâ kèynà kɨ̀ sɨ̂ zɨ̂ bò ìfèl nɨ̀ zɨ̀, awo nâ kèyn à nɨn ghɨ kɨmɨ sɨ̂ ghelɨ ghèyn a ghɨ n-duʼ afêyn tèyn àŋena ɨ ghɨ kɨmɨ sɨ nì sɨ yɨ ɨwâl àŋena sɨ nyvɨ mɨnjî mɨ̀ àŋena kɨ̀ ta zɨ?”

28Atu a sugèyʼsɨ̀ nâ kì ɨ timi ɨ byal ɨ bè itaŋi i Hibɨ̀lù na, “Yì yvɨ iwo zɨ a fòyn ɨ ghaʼnɨ, ɨ fòyn Asilìyà bè! 29Wù bè na, “Ka yi n-vìsi Hèzèkayà lɨsɨ zɨ. Wù kàʼ wu bû fsɨ̀ zɨ sɨ a ma awu. 30Ka yi n-vìsi wù jɨŋsɨ zɨ yì samsɨ Bôbo Fɨyini ɨlvɨ ta wù bè sɨ̂ zɨ̀ na, ‘Samoʼ Bôbo Fɨyini nɨn gàmtɨ̀ ghesɨ̀nà, ghɨ n-visî wì na fòyn Asilìyà tɨm yɨ ntèʼ yêyn.’

31Ka yi n-yvɨ iwo zɨ̀ a Hèzèkayà nɨn bê. Fòyn Asilìyà nɨn bê na, “Ghesɨ̀nà baʼtɨ awo, yì fvɨ gvì yèyn ma. Yì kæ yvɨ iwo zɨ̀ a mɨ n-bê, a nô mɨ ndà a yi antêynɨ̀ nî na kfɨl kɨ mɨ̀tam mɨ̀ gɨ̀leb nɨ̀ ŋweyn, nyvɨ mu ma wù tu kɨ̀ nô a ibɨ i mu nɨ̀ ŋweyn, 32sɨ chem ta ka mà gvi lì ndù nɨ̀ zɨ̀ ilaʼ yi ghɨ kɨ ta ilaʼ ì zɨ-ì. À n-ghɨ ìlaʼ asaŋa koʼ ateyn, mɨ̀lûʼ ɨ ghɨ ateyn, ɨfwo ɨ yɨnɨ ɨ ghɨ ateyn nɨ̀ gveynsɨ mɨtàmsɨ kɨ̀mɨ nɨ̀ ɨ̀nkàʼ mɨ̀ olìfsɨ̀ baʼsɨ̂ nɨ̀ fɨ̀dyòŋ fɨ. Yì choʼnɨ sɨ nà chi-à.

Ka yi n-yvɨ̀tɨ ìwo zɨ̀ a Hèzèkayà nɨ̀n bê. Wù n-lɨsɨ̂ lɨ̀sɨ zɨ bê na, ‘Bôbo Fɨyini ɨ nì gâmtɨ̀ zɨ̀.’ 33Fɨyini fɨ ilaʼ i li bû tìmi ghal fsɨ ilaʼ ateyn sɨ awu nɨ̀ fòyn Asilìyà. 34Mɨ̀yìnì mɨ̀ Hamàt nɨ̀ ɨmzɨ̂ Albàd bà? Ɨmzɨ̂ Sèfàvayìm nɨ̀ Henà nɨ̀ Ivà bà? Mɨ ti meyn fsɨ Sàmalìyà sɨ a ma awu a?”

35Fɨyini fɨ lifɨ nɨn ghɨ wi antêynɨ̀ mɨyini mɨ̀ tɨ̀laʼ nâ ghàyn a fɨ tìmi fsɨ ilaʼ i ɨnfeynfɨ sɨ a ma awu. Bôbo Fɨyini kàʼ wu bû fsɨ Jèlusalèm sɨ a ma awu.”

36Wu n-taŋi tî ghelɨ ateyn ɨ chmi kɨ moŋ ɨ faŋ tɨ fɨ̀ysɨ̀ iwo bòm ta à nà n-ghɨ ma fòyn Judà bê meyn na ka wùl nɨ̂n fɨ̀ysɨ̀ ìwo sɨ̂ àtu a sugèyʼsɨ̀ nâ kì.

37Elìyakìm ɨ wâyn Hìlkayà ɨ wul ɨ vzɨ̀ a wù n-tisɨ awo a ntoʼ ŋêyn Shebnà ɨ wul ɨ̀ nyaʼnɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ Jowà ɨ wâyn Asàf ɨ ntum fòyn ɨ kasi ndu yeyn Hèzèkayà ma àŋena baytɨ meyn ndzɨsɨ sɨ a ɨwùyn ɨ fèʼtɨ̀ ìwo zɨ̀ sɨ̂ ŋweyn a atu a sugèyʼsɨ̀ nɨ̀ ghelɨ Asilìyà bè.