1 Kings 22

Mìkayà ɨ nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ɨ fu nfàsì-nfàsì sɨ̂ Ahàb

¹Bèbsɨ̀ ɨ nà sɨ chem ndû sɨ̀ tal, Silìyà ɨ bu fì tɨm wi iwoŋ ŋêyn Isìlæ̀. ²Mɨtì a nà sɨ ghɨ a bèŋsɨ̀ tal, Jèhoshafàt ɨ fòyn Judà ɨ gvì ɨ yeyn fòyn Isìæ̀. ³Fòyn Isìlæ̀ ɨ bɨf sɨ̂ ghelɨ ghɨto ghì a ghɨ nduʼ a ngùŋ nɨ̀ ŋweyn na, “Ntèʼ Lamòt Gilèd ɨ ghɨ ma à tî nà kelɨ ghesɨ̀nà. Bòm ghà ta yi sɨ ghɨ sɨ̂ fòyn Silìyà ghesɨ̀na chimi kɨ̀ chimi nà ghal sfɨ wi a?”

⁴Ɨ kæ bɨf sɨ̀ Jèhoshafàt na, “A wà ti n-gàmtɨ̀ mà a ghesɨ̀và ndu tɨm iwoŋ a ntèʼ Lamot Gilèd a? Jèhoshafàt ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Mɨ n-ghɨ kɨmɨ ta wà n-ghɨ, sugèyʼ semsɨ ɨ ghɨ sugèyʼ shyasɨ, nyamsɨ kfaŋ nɨ̀ mà sɨ ghɨ nyamsɨ kfaŋ nɨ̀ và.” ⁵Jèhoshafàt ɨ bè sɨ̂ fòyn Isìlæ̀ na, “Iwo zɨ̀ a ka wà ni sɨ asɨ nɨn ghɨ sɨ bɨf iwo zɨ̀ a Bôbo nɨn kɨŋ iwo nâ ghàyn.”

⁶Fòyn Isìlæ̀ ɨ jàŋ nfèʼtɨsɨ ghaʼnɨsɨ, sɨ gvì chem ndû ighɨ ì kæ̀. Wu bɨf sɨ̂ àŋena na, “Mà seʼ tɨm iwoŋ a ntèʼ Lamot Gilèd ma mà duʼi a?” Àŋena bè na, “Ndù-a bòm ta Fɨyini fɨ nɨn nì à a fòyn tɨm yɨ.”

⁷Mɨtì Jèhoshafàt ɨ bɨf na, “Nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ìlì bu ghɨ wi afêyn ta ka ghesɨ̀nà yeyn ŋweyn ɨ̀ yvɨ iwo zɨ̀ a Bôbo nɨn kɨŋ a?”

⁸Fòyn Isìlæ̀ ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè sɨ̂ Jèhoshafàt na, “Ɨ̀mòʼ ɨ̂lvɨ̀ nɨn ghɨ ta ghɨ kàʼ a ghɨ yeyn a wù feʼtɨ iwo zɨ̀ a Bôbo nɨn kɨŋ a ghɨ Mìkayà ɨ wâyn Imlà, mɨtì ma bâyn ŋweyn bòm ta wù bû tìmi bè ìwo i juŋì sɨ̂ mà a bu kɨ ìwo i bzɨ-i. Jèhoshafàt ɨ bè na, “Mbæ̀, ka wa n-bè tì.”

⁹Fòyn Isìlæ̀ ɨ jàŋ nchì ŋweyn ìlì ɨ bè na, “Nyàŋsɨ ndu li gvi nɨ̀ Mìkayà ɨ wâyn Imlà.”

¹⁰A ghɨ tì ma tɨfôyntɨ bò nâ tèyntɨ duʼi meyn ɨlvɨ nâ ghè a mɨchi mɨ̀ tɨ̀fòyn, làf a dàlasɨ tɨ̂fòyn ɨ̀ dùʼi alèʼ ghè a ghelɨ nî ghɨ nà gvî yvɨ̂ŋtɨ̀ ateyn ɨchfɨ mbàyn Sàmalìyà. Nô nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ sɨ̀ jɨ̀m sɨ nà n-ghɨ alèʼ nâ ghàyn fêʼtɨ̀ àwo kì a Fɨyini fɨ fu na àŋena feʼtɨ. ¹¹Îlì ìmòʼ antêynɨ̀ nɨ̀ àŋena ɨ Zèdekayà ɨ wâyn Kènanà, wu faytɨ̂ ndoŋsɨ akas ɨ bè na, “Tèyn nɨn ghɨ ìwo zɨ̀ a Bôbo bè, ‘Yi n-kfɨ̀yn zuetɨ̂ ndo ìwoŋ nɨ̀ Silìyà nɨ̀ ndoŋ sèynsɨ̀.’”

¹²Nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨ sɨ lisɨ sɨ̀ jɨ̀m ɨ boŋ be kɨ tî ɨ bè na, “Yì ndu a Lamot Gilèd. Yi ndù tɨm yɨ a. Bôbo nɨn gàmtɨ̀-à a yì tɨm yɨ àŋena.”

¹³Nchì ntoʼ zɨ̀ a yì ndù sɨ li Mìkayà ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nô sɨ̀ jɨ̀m taŋi meyn fèʼtɨ̀ sɨ̂ fòyn na wu n-tɨm yɨ-a. Yi n-jofɨ̀ na wà ndû wa boŋ be kɨ tî.”

¹⁴Mɨtì Mìkayà ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Mɨ n-chfɨ̂nɨ̀ sɨ̂ Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ n-chi na, “Mɨ n-taŋî kɨ ìwo zɨ̀ a Bôbo bè na mà taŋi.”

¹⁵A nà sɨ ghɨ ta wù gvì meyn asɨ nɨ̀ fòyn, fòyn ɨ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “Mìkayà, ghès nɨn seʼ sɨ tɨm iwoŋ a Lamot Gilèd. Ghèsɨ̀ seʼ ma ghèsɨ̀ duʼi a? Wu bè na, “Yì seʼ tɨm yɨ, Bôbo nɨn nì-à a fòyn tɨm yɨ.”

¹⁶Ahàb ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Wà na taŋî sɨ̂ mà sɨ koʼsɨ Bôbo, wa taŋi kɨ samoʼ. Ma ni meyn wà chfɨ̂nɨ̀ ìngal nô sɨ idvɨ̀ na wa n-taŋî kɨ ìwo zɨ̀ a yi n-ghɨ samoʼ.”

¹⁷Mìkayà ɨ bèynsɨ̀ na, “Ma yeyn meyn ta ndo ìwoŋ nɨ̀ Isìlæ̀ sàsà ndù a kfɨynsɨ têyn ta njɨ̀ sîsɨ̀ a sɨ n-kelɨ wi nchì ma Bôbo be meyn na, ‘Ghelɨ ghèyn nɨn kelɨ wi wul ɨ̀ tisɨnɨ. Yi n-jôf na nô mɨ ndà kfa nɨn mbôynɨ̀ a ŋweyn a ndo.’”

¹⁸Ahàb ɨ fyeʼtɨ ɨ bè sɨ̀ Jèhoshafàt na, “Ma ni meyn fèʼtɨ̀ sɨ̂ và na nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ yèyn bû tìmi bè nô ìwo i juŋì ili kûm mà. Wù lum bè kɨ àwo a bɨ-a kûm mà.”

¹⁹Mìkayà ɨ bè na, “Ta yi n-ghɨ têyn, yvɨ iwo zɨ̀ a Bôbo nɨn bè. Alɨŋsɨ a Bôbo tî fvɨ̀ a ikèʼ nɨ̀ mà dyêyn Bôbo achɨ a tɨ̂fòyn nɨ̀ ŋweyn, sugèyʼsɨ̀ iyvɨ sɨ ti a ngùŋ nɨ̀ ŋweyn, ɨkœ ɨtwo, sɨ lisɨ ɨ ti ɨkœ nɨ̂nkœ̀. ²⁰Bôbo bè na, “Ndà fu wul wù tfɨtɨ Ahàb wù ndu a Lamot Gilèd kfɨ-a? Nchìsɨ Fɨyinisɨ ɨ nà sɨ fu tɨ̀kfâʼtɨ̀ kɨ̀ a dzɨsɨ a dzɨsɨ. ²¹Kɨ̀ ɨlvɨ nâ ghè a ayvɨs a li-a fvɨ̀ ɨ ndu timi asɨ nɨ̀ Bôbo ɨ bè na, ‘Mɨ ndù tfɨtɨ̂ ŋweyn.’

²²Bôbo ɨ bɨf sɨ̂ àyvɨs ateyna na, “Wa n-jèl a dzɨ ì kà sɨ tfɨtɨ ŋweyna? Wu bè na, ‘Mɨ ndù-à nì a nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Ahàb na wam a. Bôbo ɨ bè na, Ndu tfɨtɨ ŋweyn. Wa ndù-à a yi fel.’

²³Yeyna, Bôbo ni meyn na nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ và sèynsɨ̀ wam sɨ̂ và. Bôbo feʼtɨ meyn lèm na iwo-i nɨn gàyn sɨ̂ và bef nô sɨ a ŋaŋ.”

²⁴Zèdekayà ɨ wâyn Kènanà ɨ gvì ɨ baʼsɨ sɨ̂ Mìkayà ɨ leŋ awu agyèʼ nɨ̀ ŋweyn ɨ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “A wà ti n-kfâʼ na Bôbo kàʼ a wù kwo tàŋi sɨ̂ và faŋ tɨ̀ tàŋi sɨ̂ mà?”

²⁵Mìkayà ɨ fɨ̀ysɨ̀ sɨ̂ ŋweyn na, “Yeyna, wà læ yeyn iwo yèynì a mà bè têyn achi ghè a ka wà na ghɨ antêynɨ̀ ndo ta wà leʼ lèytɨ̀.”

²⁶Fòyn Ahàb ɨ bè sɨ̂ nchì ŋweyn ìlì na, “Ghal Mìkayà ɨ li ndù nɨ̀ ŋweyn sɨ̂ Amòn ɨ atu kì a kɨ n-saʼ abâs ilaʼ, fi ndù sɨ̂ Jòwâsh ɨ wâyn ntoʼ. ²⁷Wà ndû wa bè na, “Tèyn nɨn ghɨ ìwo zɨ̀ a fòyn bè, ‘We ba wèyn a nchaʼ ɨ nà fu kɨ fɨ̀lêʼlɨnɨ fɨ afo wu yɨ-a, fu fɨ̀lêʼnɨ̀ fɨ mu wu nyvɨtɨ-à sɨ chem ta ka mà tɨm iwoŋ kàsi kfa kɨ̀ nô a jûŋ.”

²⁸Mìkayà ɨ bè na, “Wà kasi kfa kɨ̀ nô a jûŋ a à na ghɨ ma Bôbo bû tàŋi sɨ̂ mà. Nô mɨ ndà faytɨ yvɨ̀tɨ ìwo nâ yèynì a mà bè têyn.

Ahàb ɨ kfɨ

²⁹Ahàb ɨ fòyn Isìlæ̀ ŋêyn Jèhoshafàt ɨ fòyn Judà ɨ lù ɨ ndù a Lamot Gilèd. ³⁰Fòyn Isìlæ̀ ɨ bè sɨ̂ Jèhoshafàt na, Mɨ ni-à , nà kêʼ ta wul ɨ wûlù jæ ta ka mà zɨ sɨ tɨm iwoŋ mɨtì sɨ̂ và, maʼ kɨ nô ndzɨsɨ iwoŋ. Ta wù tàŋi tî ɨ màʼ ɨ̀fwo ɨ nà kêʼ kɨ ta nkàyn sugèyʼ ɨ kæ zɨ iwòŋ.

³¹À nà n-ghɨ tì ma fòyn Silìyà be meyn sɨ̂ ghɨ̀bo ndo ìwòŋ nɨ̀ ŋweyn ghì mɨ̀vɨm ɨ̀n tal njvàsɨ̀ bò a ghɨ n-nû a mɨtù mɨ̀ ìwòŋ na ka àŋena nu wul ɨ wûlù abu kɨ fòyn Isìlæ̀. ³²A nà ghɨ ta àŋena yeyn fòyn Isìlæ̀, àŋena fyeʼtɨ ɨ kèʼ ŋweyn wu byal ɨ gya iwòŋ. ³³Àŋena yvɨ keli na à n-ghɨ wi fòyn Isìlæ̀ ɨ faŋ tɨ̀ fì tɨ̀ nu ŋweyn. ³⁴Mɨtì, sugèyʼ ìlaʼ i Silìyà ɨ gùf ìwoŋ i fɨnchya ɨ tɨm bula wù lutɨ wul, yi ku Ahàb a nfaynɨsɨ afo ghè a ghɨ n-se tɨm iwoŋ ghɨ chɨytɨ àngàŋtɨ̀ ateyn, ma à ti alèʼ ghè a afo ateyna kàlì chèm ateyn ndzɨsɨ kæ kàlì sɨ mèsì. Iwoŋ ateyn ɨ ku ŋweyn tì wu bè sɨ̂ wùl ɨ̀ vzɨ̀ a wù n-gufɨ̀ mɨtù mɨ̀ ìwòŋ na, “Li fvɨ nɨ̀ mà, ghɨ tɨm meyn mà nô a dzɨ ibɨ.” ³⁵Iwoŋ i nà sɨ lùm koʼ a, ghɨ làysɨ̀ fòyn ɨ dùʼsɨ̀ duʼsɨ a mɨtù mɨ̀ ìwòŋ wu keʼ ndù nɨ̀ àbâs kì a ghelɨ Silìyà nɨn ghɨ ateyn, a nà chem gvî a mbol àbè, wu kfɨ mɨ̀luŋ mzɨ̀ a mɨ̀ fvɨ̀ ɨwuyn nɨ̀ ŋweyn ma mɨ̀ kali meyn chɨl isas i mɨtù mɨ̀ ìwòŋ. ³⁶Ɨchfɨ̂ iyvɨ ɨ nà sɨ kɨŋ sɨ sœ, ghɨ taŋi ɨ bè na nô mɨ ndà na kfâ a ntèʼ nɨ̀ àŋena kèsa ilaʼ nɨ̀ àŋena.

³⁷Ta fòyn kfɨ̀ meyn tì, ghɨ li ndù nɨ̀ ŋweyn a Sàmalìyà ɨ gvɨ̀mì ŋweyn afu. ³⁸Ghɨ lì mɨtù mɨ̀ ìwòŋ nâ mzɨ̀ ɨ ndu sù a mbæ̀ àchɨ̀m a Sàmalìyà bɨsɨ ɨ lo mɨluŋ mɨ̀ àteyn, ɨ̀kfàlà ɨ nà sû ìwuyn i àŋean antêynɨ̀ àteyn. Yi n-gàyn têyn kɨ ighel ta Bôbo nà n-sɨ ghɨ ma wu taŋi meyn.

³⁹Nô mɨ ghà ta Ahàb nɨn læ ni baʼsɨ nɨ̀ ndo zɨ̀ a wu n-læ bàʼlɨ tsɨsɨ nɨ̀ àsoŋ a àtàm à, kɨ̀mɨ nɨ̀ ntèʼ sîsɨ̀ a wu n-læ bàʼlɨ nɨn ghɨ ma ghɨ nyaʼ meyn a ŋwàʼlɨ̀ mɨ̀tɨtɨ̂ mɨ̀ tɨ̀fòyn tɨ Isìlæ̀. ⁴⁰Ahàb ɨ kfɨ ghɨ gvɨ̀mì ŋweyn ŋêyn ghɨ̀bo ŋweyn wâyn ŋweyn Ahàzayà ɨ koʼ achɨ isas nɨn ŋweyn.

⁴¹Jèhoshafàt ɨ wâyn Asà nɨn læ zɨ̀tɨ sɨ saʼ ta fòyn a Judà ma Ahàb sɨ ghɨ bèŋsɨ̀ kæ̀ achɨ ta fòyn Isìlæ̀. ⁴²Wu n-zɨ̀tɨ sɨ saʼ tî ghɨ bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n tal njvàsɨ̀ tâyn, ɨ saʼ sɨ a bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n bò njvàsɨ̀ tâyn a Jèlusalèm. Izɨyn i nà ŋweyni nà n-ghɨ Azubà ɨ wâyn Shilhì. ⁴³Wu nà n-nî àwo kì a kɨ n-ghɨ àtì-ati asɨ nɨ̀ Bôbo kɨ̀ ta bò ŋweyn Asà, nô mɨ ta wu n-bu læ bɨ̀ytɨ ɨlwêʼ ikoʼsɨnɨ ɨlvɨ vzɨ̀ mɨtì ɨ visɨ ghelɨ nà fu tɨ̀fu fî nyôʼ ɨ̀fwo ɨ lɨmtɨnɨ ɨlwèʼ nâ ghè. ⁴⁴Jèhoshafàt ɨ baʼtɨ ŋêyn fòyn Isìlæ̀ ɨ nà chî kɨ nɨ̀ mbôynɨ̀.

⁴⁵Nô mɨ ghà ta Jèhoshafàt nɨn læ nì baʼsɨ̂ nɨ̀ tɨ̀woŋ tɨ dvɨnɨ tìtɨ̀ a wu n-tɨm nɨ̀ ìchili zɨ̀ a wu nà n-kelɨ nɨn ghɨ ma ghɨ nyaʼ meyn a ŋwàʼlɨ̀ mɨ̀tɨtɨ̂ mɨ̀ tɨ̀fòyn tɨ Judà. ⁴⁶Jèhoshafàt ɨ yès ɨ fvɨ̀sɨ̀ ghɨ̀lûmnɨ̀ nɨ̀ ghɨ̀kì ghî a à tî nà ghɨ ɨtuʼ nɨ̀ bò ŋweyn Asa, àŋena nyɨŋì ghɨ chi nɨ̀ àŋena asɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀. ⁴⁷A nà ghɨ a mɨchi nɨ̀ Jèhoshafàt, fòyn ɨ ghɨ wi a Edòm. A nà ghɨ kɨ wul ta ghɨ lèm.

⁴⁸Fòyn Jèhoshafàt ɨ bàʼlɨ̀ ngùʼ sɨ ghaʼlɨnɨsɨ kɨŋ na sɨ na ndû ilaʼ i Ofì gvî nɨ̀ àso ɨkwo mɨtì sɨ faŋ tɨ̀ ndù bòm ta sɨ n-bef kɨ a Eziyon Gebà alèʼ ghè a ngùʼsɨ ghaʼnɨsɨ ni à lalì lû ateyn. ⁴⁹Ahazayà ɨ fòyn Isìlæ̀ ɨ bè na yi n-gâmtɨ̀ fu ghelɨ ŋweyn ghì a ghɨ ni à gûf ngùʼsɨ ghaʼnɨsɨ nâ sèynsɨ̀ a ŋêyn ghelɨ Jèhoshafàt na felɨ̀ amoʼ mɨtì Jèhoshafàt ɨ faŋ tɨ̀ bɨ̀mi.

⁵⁰Jèhoshafàt ɨ kfɨ ghɨ gvɨ̀mì ŋweyn ŋêyn ghɨ̀bo ŋweyn antèʼ ntoʼ nɨ̀ fòyn Devìt. Jèholàm ɨ wâyn ŋweyn ɨ koʼ achɨ isas nɨ̀ ŋweyn.

Ahàzayà ɨ nà ghɨ fòyn a Isìlæ̀

⁵¹Ahàzayà ɨ wâyn Ahàb ɨ zɨ̀tɨ̀ sɨ saʼ ta fòyn a Isìlæ̀ chî a Sàmalìyà ma Jèhoshafàt ɨ fòyn Judà sɨ ghɨ achɨ sɨ a bèŋ njvàsɨ̀ nsòmbo, ɨ zɨ̀tɨ̀ tì ɨ saʼ Isìlæ̀ sɨ a bèŋsɨ̀ bò. ⁵²Wu nà n-nî kɨ àwo kì a kɨ n-ghɨ wi àtì-ati asɨ nɨ̀ Bôbo kɨ̀ ta bò ŋweyn nɨ̀ nà ŋweyn læ nà ni à, fî nî kɨ ta Jèlobòwàm ɨ wâyn Nebàt læ nà ni à ɨ nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ ɨ nì mbɨ. ⁵³Wu nà n-koʼsɨ̂ Bâl kì ta bò ŋweyn tî nà koʼsɨ-à ɨ nì Bôbo Fɨyini fɨ Isìlæ̀fɨ̀ ɨ nyòʼsɨ̀ ɨ̀toŋ.